Birkenes bind 3

Tilbake til bygdebøker i Aust-Agder

Innhold

 FORORD      5
    Bygdeboknemnda      5
   Ordfører Kristen K. Flaa      6
   Birkelandssangen      7
     
 BYGDA FØR OG NÅ    13
   Geologisk oversyn    14
   Fornminner    17
   Busetting    21
   Værlag    22
   Vekstlivet    25
   Birkenesmålet    27
     
 «FEDRENEKYRKJA I NOREGS LAND»    
   Kristningen av Agder    33
   Kirkebygg og prestekall    34
   En stat i staten    35
   REFORMASJONEN 1536     36
   Kirkens eiendeler    37
   Inntekter og utgifter    38
   Kirken på salg    39
   Stoltildeling 1776    41
   Sakristi blir bygd    43
   Ny stoltildeling    44
   Krav om ny kirke    46
   Det blir bygging    47
   Steinkirken rives    48
   Nykirken vigsles    50
   Oppvarming og lys    51
   Gamle kirkestier    53
   På kirkebakken    54
   «Folket forsamles – -«    54
   Kirkegården    56
   Prestestuen    57
   Kirketjeneste    59
   Kirketilsyn    60
   Communikantpenger og kongetiende       61
   Orgel og salmebøker    62
   Altertavle og kirkeklokker    63
   Søndagsprekener på heiene    63
   Eget sognekall?    63
   Bedre neste gang    64
   Vedlikehold    65
   Prydelser    66
   Menighetsråd    66
   Kirkekampen    67
   Kirken 100 år    68
   Minnedager    70
   Bårehus    71
   Utvidelse av kallet    71
   GEISTLIG BETJENING    72
   Prester i katolsk tid    72
   Fra reformasjonen til kallet blir delt    73
   I eget sognekall    87
   Klokkere, organister og kirketjenere    90
   «Gå derfor ut –  – »  misjonærer    91
     
 SKOLESTELLET     94
   Målsetting og framvokster    94
   Pietismens skolemønster    95
   Skoleloven 1739    96
   Motstand og utsettelse    97
   Utdanning av lærere    97
   Distriksinndeling og de første skoleholdere        97
   Eidsvollsverket og skolen    99
   Viktig skolemøte 1825  100
   Landsskoleloven 1827  101
   Overhøringer  102
   Skoleordning 1839  103
   En forsøksordning  105
   Lønn og utregningsmåter  105
   Forsømmelser  105
   Strid om bedre kretsordning  107
   Fast skole?  108
   Lærermangel  112
   Kontakt skole – heim  113
   Demokratisk ansvar  116
   Skoleloven 1860  117
   Kretsinndelinger  118
   Utvidet fagkrets  119
   Lærere siste halvdel av 1800-tallet  120
   Mot fastere ordning  122
   Første skolehus  122
   Egne skolehus i kretsene  123
   Birkenes (Mollestad)  122
   Birkeland  125
   Åbel  129
   Svaland (Ås)  133
   Sirekilen (Klepp)  135
   Håbesland og Holte  137
   Flå og Senumstad  140
   Vestheia (Mosfjell)  143
   Læremidler  145
   Lesebokstriden  146
   Skolebibliotek  147
   Sammenslåing av kretser?  148
   Lærrinner i skolen  148
   Korporlig straff  149
   Reinhold  149
   Målformer  150
   Videreutdanning  151
   Et forslag  151
   Folkehøyskolen  152
   Sørlandets Kristelige Ungdomsskole  153
   Realskole- og Gymnasklasse  154
   Framhaldsskole  155
   Kommunal realskole  156
   9-årig enhetsskole  156
   Videre planer  157
     
 HUS OG HEIM   158
   Byggemåter  158
   Oppvarming  159
   Bryggerhus og uthus  161
   Innbu  161
   Belysning  163
   Klesdrakt  163
   Annet utstyr  164
     
 BYGDESTYRING   166
   Framvokster  166
   Formannskapsloven 1837  167
   Skatter og ytelser  169
   Andre oppdrag  169
   Øst eller vest?  170
   Økonomi og skattegrunnlag  173
   Treg innbetaling  173
   Konsesjoner  174
   Rasjonering  175
   Harde år  176
   Krig og okkupasjon  177
   Ny bygdestyring  177
   Frigjøring og fred  178
   Kommunen og rusdrikkspørsmålet  179
   Utbygging av fellesgoder  180
   Lov og rett  183
   En hard lensmann  185
   Lofthusbevegelsen  186
   Valgordning  186
   Ordførere i Birkenes  188
   Lensmenn  190
   Kommunekasserere  190
     
 HELSESTELL OG FORSORG  192
   Husråd og bygdedoktere  192
   Helseloven 1860  195
   Felles kommunelege og distriktslegeordning     196
   Jordmødre  197
   Forsorg i eldre tid  198
   Fattigkommisjoner  199
   Legdordning  199
   Sosial stønad  200
   Fordeling av utgifter  202
   Fra Pleieheim på Flakk til Birkenesheimen  205
     
 BYGDENÆRINGER OG ARBEIDSLIV   209
   Jordbruk:  Eiendomsforhold og drift  209
   Støttetiltak  210
   Fra korn til ku  213
   Faglig hjelp  213
   Meieridrift  215
   Strukturendringer  216
   God ambod  217
   Konjunkturfall  218
   Siste verdenskrig og siden  219
   Hagebruk  219
   Birøkt  220
   Skogbruk:  I eldre tid  221
   Restriksjoner  222
   Sagbruksdrift  223
   Skipsvyrke og kolbrenning  224
   Salgsmuligheter  226
   Krise og krakk  228
   Skoglaget  228
   Tvangshogst  230
   Oppgang  230
   Avvirkning  231
   Jakt, fangst og fiske  232
   Fra håndverk til industri  238
   Handelsforhold:  Byprivilegier  242
   Handelsloven 1842  242
   Landhandler  243
   Birkelands Forbruksforening  244
   Birkenes Sparebank  245
     
 BYGDELIVET   249
   Naboforhold  249
   En folkefiende  250
   Kirkens reaksjon  251
   Åndelig vårløysing  252
   Bedehuset blir bygd  253
   Foreningsliv vokser fram  254
   For NMS  257
   Kristelig ungdomsforening  258
   Kinaforening  258
   Særmerkte forkynnere  260
   Ymse misjonslag  263
   Indremisjonsforeninger  264
   Søndagsskole  265
   Speidere  266
   Edruskapsarbeid  267
   Frivillig fattigpleie  270
   Diakonisseforening  270
   Sanitetsforening  272
   Vanførelag og Blindeforening  274
   Husmorlag, Bondekvinnelag  275
   Landboforening og Bondelag  276
   Sang og musikkliv:  Sangkor  278
   Salongorkester og hornmusikk  278
   Guttemusikken  281
   Folkebiblioteket  283
   Folkeakademi  287
   Ungdomslaget  287
   Idrettslaget  290
   Skytterlaget  292
   Motstandsrørsla  294
     
 SAMFERDSEL   301
   Veiplikter før  301
   Sambandsveier innetter og utetter  302
   Mollestad – Vassbotten  301
   Ferging ved Mollestad  303
   Håbelandsheia  304
   Røynås 306  306
   Mosfjell  306
   Svalandsheia  308
   Drangsholt – V. Molands grense  309
   Tveite  310
   Birkeland – Åmlisund  310
   Hagestad – Spjotte  311
   Risdalsveien  312
   Risvann og a. s.  313
   Bruer  314
   Vedlikehold  315
   Kjøreredskap  315
   Skyssordning  316
   Bilferdsla  318
   Jernbanesaken  320
   Postordning  323
   Telefonsamband  324
   Tømmerfløting  325
     
 INN OG UTFLYTTING   329
   Flytting bygdimellom  329
   Til Amerika  330
   Amerikabrev  330
     
 FOLKEMINNE   335
     
  Kilder   341