Stordalssoga bind 1

Tilbake til bygdebøker i Møre og Romsdal

Innhold

 STEINALDER OG BRONSEALDER    11
 Dei første menneska – fangstkulturen    11
 Flint    12
 Fangstfolk og bønder    12
    
 JARNALDEREN    16
 Jarnet    16
 Når vart gardssamfunnet forma?    16
 Den eldste gardsbusetnaden    22
 Omfattande rydding i yngre jarnalder (600-1000)    26
 Gardane ved fjorden    27
 Skotet og Vidhammar    28
 Kva veit vi om det eldste gardssamfunnet?    29
 Jarnet vart allemannseige    32
   
 GAMALNORSK TID OG HØGMELLOMALDEREN (1000-1350)       35
 Vokster    35
 Bøndene vart leiglendingar    38
 Kristendomen    40
 Kyrkja i Stordal    43
 Styre og stell    45
   
 SEINMELLOMALDEREN (1350-1536)    47
 Pest og nedgangstid    47
 Gjekk folketalet like mykje attende?    48
 Folk flytta    51
 Aukande skattar og avgifter    52
   
 TIDA 1536-1800    55
 Attrydding    55
 Folketalet    59
 Låg levealder    63
 Husmenn og småkårsfolk    65
 Bruk og plassar    67
   
 Næringslivet    69
 Åkerbruket    71
 Husdyrhaldet    71
 1700-talet    73
 Mat til eige bruk og sal    76
 Åkerbruk og husdyrhald på 1700-talet    78
 Allsidig gardsdrift    79
 Gardskverna    80
   
 Ein gard vert til    81
 Hamneskjøn i Jøssvollbotnen    82
   
 Fjellgarden Fokhaug    82
 Mykje strid om fjellområda    84
 Når kom setringa igang?    85
   
 Kva hadde ein vanleg bonde på 1700-talet?    86
 Kva fortel arveskifta?    88
 Tidsbilete    90
 Attrydding og seterdrift    91
 Setervise frå Stordal    92
   
 Skogøyding – sagbruk og tømmerhandel    95
   
 Rikt fiske på 1700-talet    97
 Jakt  101
   
 KVEN ÅTTE JORDA?  103
 Leiglendingsavgiftene  108
 Skiftande eigedomstilhøve  110
   
 SKATTANE  113
 Matrikkelkommisjonane  116
 1700-åra  117
   
 STYRE OG STELL  121
 Skrivaren  122
 Bondelensmannen  123
 Bygdevektaren  125
 Bygdetinget  127
   
 Omfattande sak om nausta på Hove  128
   
 Strid mellom Vad og Løset  146
   
 Ei sak frå 1652  148
   
 KYRKJA  151
 Reformasjonen  154
 Prestane  155
 Kyrkja i privat eige  164
 Kyrkja som jordeigar  166
 Ny kyrkje  166
 Kyrkjeliv og gudstenester  170
   
 SKULEN  171
 Lærarane  174
 Omgangsskule  174
   
 SALMEDIKTAREN SVE-NILS  175
   
 VEGAR OG SAMFERDSEL  181
   
 UFRED OG MILITÆRVESEN  185
 Lokal organisering  186
 Stordal grensa til Sverige  189
 Fleire krigar  189
 Uniform, våpen og eksis  190
 Dei militære og lova  191
 Fann seg kone i Danmark  192
   
 HOLMEBYGDA OG DJUPDALEN  195
 I 1666-67  195
 Stor aktivitet på 1700-talet  196
 Sak om seterhamn  196
 Holmebygda og Djupdalen  203
 To handelshus  204
   
 FATTIGSTELLET  207
 Legd  208
 Kår  209
   
 TIDA CA. 1800 TIL 1920-ÅRA  211
   
 Folketalet  211
   
 Arbeid for føda  213
   
 Husmannsvesenet  216
 Mange husmannsheimar  220
 Plassar og husmannsfolk  222
   
 UTVANDRINGA  225
 Dei som reiste  225
 Dei reiste i «bølgjer»  232
   
 FISKE – EI VIKTIG ATTÅTNÆRING  236
 Sildefiske  238
 Laksefiske  242
 Laks og sjøaure i elva  244
   
 Jakt  245
   
 LANDBRUKET  249
 Tidlege reformer  249
 Reiskap  254
 Poteta  255
 Uår og kornmagasin  255
   
 Husdyrhaldet  259
   
 Åkerbruket etter 1850  264
 Produksjonen  266
 Poteta  267
 Sakte framgang  268
 Kor mykje mjølka kyrne?  276
 Avlsarbeid og betre foring  276
   
 Mjølkestell og meieridrift  280
 Separatoren  280
 Meieri  281
   
 Setrar og seterstell  285
 Seterdrifta vart stadig viktigare  288
 Usemje om dyrkornvassdalen  288
 Bøndene organiserer seg  292
 Kjøp av «Springvædre»  296
 Foredrag og nye idear  298
 Dyrlækjar  300
 Samarbeid med handelslaget  302
 Gjennom krigsåra  302
 Fleire bondelag i bygda  304
 Inn i Norsk Landmannsforbund  305
 Val av politisk line  307
 Viktig organisering  309
   
 MOT LOKALT SJØLVSTYRE  310
 Formannskapslovene  311
 Menn og politikk  312
 Møte og saker 1837-1892  314
 Møta  318
 Usemje og deling  318
   
 STORDAL EIGE HERAD – DET FØRSTE HERADSTYRET  320
   
 Med i Tafjord Kraftselskap  328
   
 SAMFERDSEL  331
 Dampen  334
 Bygdevegar og hovudvegar  337
 Brulag i Dale tinglag  339
 Storbrua  343
 Landingsvor ved Vidhammar  344
 Aukande interesse for vegstellet  345
 Bilen kjem!  349
   
 Poststell  349
   
 Telefon  353
   
 HOTELL OG BRITISKE LAKSEFISKARAR  355
   
 STORDALSHOLMEN – HANDEL OG FERDSEL  359
 Store endringar  363
   
 HANDELEN  364
 Skreppehandelen  364
 Landhandlarar  365
 Nye varer  367
 Handelslaget  368
 Fleire nye tiltak  370
   
 HANDVERK OG INDUSTRI  371
 Finsnikkarar og snikkerskular  372
 Fleire arvtakarar  373
 Hjulmakar og treskjærar  375
 Klokkemakar  375
 Smedar  375
 Skomakarar  378
 Skreddarar  378
 Murarar  380
 Handverk som attåtnæring  382
 Kvinnene  384
   
 Industrireising på Dyrkorn  386
 Arbeid til mange  389
   
 KYRKJE OG KRISTENLIV  393
 Påtale frå biskopen  397
 «Til Lykke varede Pinen kort»  400
 Kyrkja  401
 Planar om ny kyrkje  404
 Kyrkja i 1920-åra  409
   
 Lekmannsrørsla  410
 Bedehus  412
   
 SKULEN  415
 Ros frå biskop Pavels  416
 Ny skulelov i 1860  420
 Lærarane  421
 «Skoleholderen»  423
 Vidare skule  424
   
 Boksamlingar  427
   
 LIV OG LAGNAD  431
 Gard og tun  431
   
 Stovehusa  433
 Uthusa  434
   
 Høgtid og fest  436
 Stordalsholmen  439
 Festarmål og bryllaup  439
 Barsøl (barsel, dåp)  441
 Gravferd  442
   
 Kvinnene i arbeid og samfunnsliv  444
 Kvinnene sto svakt  444
   
 Fonner, flaum og ulukker  446
   
 LAG OG LYD  451
   
 Skyttarrørsla  451
 Splitting  452
   
 Fråhaldslag  454
   
 Stordal frilynde ungdomslag  458
 Handskrevne blad og foredrag  459
 Ungdomshuset vert bygd  463
 Ungdomslaget i Dyrkornbygda  464
   
 Stordal Idrottslag  466
   
 Song og spel  467
 Korsong  469
 Musikk  471
 Orkester og musikklag  474
 Stordal musikklag  475
   
 INSTITUSJONAR  478
   
 Helsestellet  478
 «Sundhedscommision»  479
 Distriktslækjar  481
 Helselag  485
 Kvakksalvarar og folkemedisin  485
   
 Stordal Sparebank  488
 Vokster  490
 Bankar og handelsmenn – ikkje berre av det gode?  491
 Styre og stell  492
   
 Branntrygdelag  493
   
 Lensmennene  496
   
 Militærstellet utover 1800-talet  497
 Krigsåra 1807-14  497
 Trefningane i 1814  500
   
 MYNT, MÅL OG VEKT  501
   
 KJELDER OG LITTERATUR  502